UKÜ’de 3. Lefkoşa Kültür ve Bellek Günleri
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) ve Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB) iş birliğinde, ARKHE organizasyonunda, Tuncer Bağışkan anısına düzenlenen 3. Lefkoşa Kültür, Tarih ve Bellek Günleri, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın katılımıyla UKÜ Çevik Uraz Konferans Salonu’nda gerçekleşti. “Arşivin Geleceği: Yapay Zeka Çağında Bellek, Tarih Yazımı ve Kültürel Miras” temasıyla düzenlenen etkinlikte, arşiv, kültürel miras ve toplumsal belleğin geleceği ele alındı.
Etkinliğin açılışında konuşan ARKHE Direktörü Halil Duranay, ARKHE’nin 2023 yılında faaliyetlerine başlamasının ardından arşiv çalışmalarını geliştirmeye yönelik çeşitli çalışmalar yürüttüklerini belirterek, bu yılki etkinlikte arşivin geleceğini yapay zekâ ekseninde ele alacaklarını ifade etti. Duranay, yapay zekânın arşivlere erişim ve bilgi üretiminde önemli olanaklar sunduğunu, ancak hangi bilginin özgün, hangisinin yapay yollarla üretilmiş olduğunun ayırt edilmesi konusunda yeni sorular ortaya çıkardığını söyledi.
LTB Başkanı Mehmet Harmancı ise kentlerin yalnızca yapılarından değil, geçmişten günümüze taşıdığı hikayeler ve yaşanmışlıklardan oluştuğuna dikkat çekerek, Lefkoşa’nın çok katmanlı tarihinin gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurguladı. Harmancı, “Bir şehri şehir yaparken önemli konulardan bir tanesi, onun geçmişten günümüze bırakmış olduğu hikâyelerdir. Bir tek binalar değildir; yaşanmışlıklardır, bellektir.” ifadelerini kullandı.
UKÜ Rektörü Prof. Dr. Erbuğ Çelebi de üniversitelerin sahip oldukları bilgi ve uzmanlığı toplum yararına sunma sorumluluğuna dikkat çekerek, kültürel belleğin korunması konusunda üniversite, yerel yönetim ve ilgili kurumlar arasındaki iş birliklerinin önemine değindi. UKÜ’nün kültürel miras, arşiv ve bellek alanındaki çalışmalarına değinen Çelebi, dijital verilerin sürdürülebilir ve güvenli biçimde korunmasının önem taşıdığını belirtti.
Açılış konuşmalarının ardından ARKHE Yürütme Kurulu Üyesi Safiye Özaltıner’nınin moderatörlüğünde gerçekleştirilen ilk oturumda, Sabancı Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selim Balcısoy “Kültürel Miras ve Sayısal Sosyal Bilimler’den İki Örnek: Girit Vakıfları ve Osmanlı Bankası Arşivi”, küratör ve sergi tasarımcısı Sevim Sancaktar ise “Bir Arşivi Kurma Edimi” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi. Öğretim Üyesi Dr. Meray Taluğ’un moderatör olduğu ikinci oturumda, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi’nden Dilan Çiftçi ve Yaşar Üniversitesi’nden Pelin Aytemiz Karslı “Kentten Haneye, Sözden Nesneye: Gündelik Hayatta Belleğin İzleri” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi. Üçüncü ve son oturum ise LTB Meclis Üyesi ve ARKHE Yürütme Kurulu Üyesi Özlem Ünsal’ın moderatörlüğünde gerçekleşti. Kıbrıs Müzik Arşivi Direktörü Nicoletta Demetriou “Kıbrıslı Kemancı: Yirminci Yüzyılda Profesyonel Bir Sınıfın Sözlü Tarihi”, Kıbrıs Enstitüsü’nden Mehmet Can Soyluoğlu da “Arşivlerde Gizli Bir Manastır: Sourp Magar Manastırı ve Orta Çağ Arşivlerinden Modern Arşivlere Uzanan Varlığı” başlıklı sunumlarla programda yer aldı.
Etkinliğin ikinci gününde ARKHE’de İlkyaz Portakalcıoğlu tarafından gerçekleştirilen “Hatırladığın Gibi Değil: Fotoğraf ve Hafıza Üzerine Bir Oyun Atölyesi” ile 3. Lefkoşa Kültür, Tarih ve Bellek Günleri tamamlandı.